توت و آلو و اكثر ميوه‌ها و به زور مانند بزر خيار و خربزه و هندوانه و امثال اينها * و بدانكه * ادويه و اغذيه را افعال كليه مىباشد بحسب كيفيات آن مانند تسخين و تفريق و تحليل حار و تبريد و تكثيف بارد و تليين و سيلان رطب و تبييس و صلابت و امساك يابس و نيز هريك از ادويه را صفات محصوصه است كه مشابه افعال كليهء آنست مانند تفتيح و تسديد و ردع و تحليل و امثال اينها و اغذيهء مفرده را صفات منحصر است در هژده قسم بدين نحو كه غذا يا صالح الكيموس است و يا فاسد الكيموس و اول آنست كه متولد شود از ان خون طبيعي صافي كه مخلوط نباشد با آن اخلاط ديكر مكر اندكى به قدر احتياج و ثاني بخلاف آنست و هر واحد از ان هر دو منقسم مىشود بسه قسم لطيف و كثيف و متوسط بينهما و باز بسه قسم ديكر كثير الغذاء و قليل الغذاء و متوسط بينهما كثير الغذاء آنست كه از ان خون بسيارى تولد بايد و قليل الغذاء به عكس آن و متوسط بينهما متوسط ميان آن هر دو پس اقسام اغذيه مژده مىشود بضرب سه در شش و ببيان ديكر آنكه غذا يا رقيق لطيف است مانند اسفاناخ و يا غليظ غير لطيف است مانند پنير و با متوسط است مانند آب گوشت بزغاله و هر واحد از ان هر دو يا جيد است مانند آب كوشت چو زهء مرغ و بيضهء مرغ و ماهى ريزه و يا متوسط است مانند آب كوشت بزغاله و نخود و نان تازه و ياردى است مانند خردل و سير و پياز و هريك ازينها يا كثير الغذا است مانند زردهء بيضهء نيمبرشت يا معتدل الغذا است مانند مرق نخود با عسل و يا قليل الغذا است مانند سائر بقول چنانچه درين جدول نموده مىآيد * ذوا خاصية * آنست كه تاثير آن در بدن بكيفيتي و امرى وراى كيفيات و امور ظاهرهء حسيه و وهميه باشد بلكه بمناسبتى و امرى بسيار لطيف دقيق خفي مانند جذب مقناطيس و كهربا آهن و كاه را و تاثير فادزهر و سم در بدن كه تعبير